De vraag

Valt empathie te leren?

Sommige mensen hebben heel weinig inlevingsvermogen. Wellicht om zichzelf te beschermen, of uit puur onvermogen. Meestal kan ik het wel relativeren, maar nu betreft het mijn schoonouders: de opa en oma van mijn kinderen. Ik kan wel stellen dat hun inlevingsvermogen heel beperkt is.

Ik geloof niet dat het een kwestie is van niet willen. Eerder puur onvermogen, dat overschaduwd wordt door een grote dosis egoïsme. Gelukkig is mijn vriend, hun oudste zoon, totaal niet zo. Ik zie wel fracties van hun onvermogen terug in hun andere kinderen.

Ik vind het moeilijk om het gedrag van mijn schoonouders te verklaren aan mijn kinderen van twee en acht jaar. Veel volwassen familieleden en vrienden begrijpen het al niet, laat staan kinderen… Nature of nurture – hoe ligt die verhouding? In hoeverre kan ik mijn kinderen beschermen en behoeden voor dit gedrag? Hoe is dit gedrag überhaupt te verklaren? En bestaat er zoiets als een cursus empathie?

Het advies

Mensen kunnen inderdaad heel erg verschillen in empathisch vermogen. Om een extreem voorbeeld te noemen: psychopaten hebben vaak totaal geen besef van de pijn die ze hun slachtoffers aandoen. Waardoor ontstaan die verschillen?

Verschillen in empathie: de oorzaken

Voor een deel zullen verschillen in empathie zeker erfelijk bepaald zijn. Maar ingrijpende traumatische gebeurtenissen en je hechtingsstijl (hoe je moeder in het algemeen reageerde als je als kind huilde) kunnen daarbij zeker een rol spelen. Dat geldt ook voor leerprocessen: realiseer je dat artsen en hulpverleners in staat moeten zijn om hun empatisch vermogen uit te schakelen, anders zouden ze misschien zelfs geen goede zorg kunnen leveren!

Cursus empathie bij kleuters

De andere kant van het verhaal is dat empathisch vermogen ook kan worden aangeleerd. In Duitsland loopt er een zeer interessant project bij kleuters: op school kijken ze toe hoe een moeder haar baby voedt en verzorgt. Constant vragen begeleiders daarbij vragen zoals ‘Wat voelt de baby nu?’, ‘Is de moeder nu boos?’, en ‘Waaraan kun je zien dat de baby nu voldaan is?’.

Die training heeft een verbluffend positief effect op het welbevinden van de kinderen. Ze gaan zich er beter door voelen en vertonen minder probleemgedrag. Kortom, het lijkt erop dat je empathie kunt aanleren en dat je er zelf ook nog beter van wordt.

Meer weten over dit thema? Bekijk Emoties
Deel dit artikel:
25 mei 2010 | Laatst gewijzigd op 20 september 2020

Lees ook deze artikelen

Ik verdien meer medeleven met mijn ziekte
Advies

Ik verdien meer medeleven met mijn ziekte

Ik ben een borstkankerpatiënte in herstellende fase en heb operatie, radiotherapie en zes chemokuren achter de rug en binnenkort ...
Zó creëer je een kledingkast die bij je past
Branded content

Zó creëer je een kledingkast die bij je past

‘Oh, die blouse met bloemen.’ Je zag ‘m hangen, en was meteen verkocht. Inmiddels hangt hij nog steeds in je kast, nooit ged...
Ik vind het zo lastig om mijn 18-jarige kind los te laten
Advies

Ik vind het zo lastig om mijn 18-jarige kind los te laten

Ik worstel enorm met het loslaten van mijn 18-jarige zoon. Ik voel me door hem behandeld als huissloof, die alleen goed is voor ko...
Ik vind het zo lastig om mijn 18-jarige kind los te laten
Advies

Ik vind het zo lastig om mijn 18-jarige kind los te laten

Ik worstel enorm met het loslaten van mijn 18-jarige zoon. Ik voel me door hem behandeld als huissloof, die alleen goed is voor ko...
Wat als je partner Asperger heeft?
Artikel

Wat als je partner Asperger heeft?

Hoe is het om je leven te delen met een man die emotioneel onbereikbaar is? Wil Swinkels (43) heeft het syndroom van Asperger: doo...
Mijn schoonmoeder gedraagt zich als slachtoffer
Advies

Mijn schoonmoeder gedraagt zich als slachtoffer

Beste Jolet, Mijn schoonmoeder is een lieve moeder en oma. Maar ze schiet snel in de slachtofferrol. Haar vader gooide haar als me...
Echt contact doet ons meer dan een videochat
Artikel

Echt contact doet ons meer dan een videochat

Bij toeval ontdekte hij een nieuw mechanisme in ons brein: dat van de spiegelneuronen. Dankzij deze zenuwcellen kunnen we ons verp...
Zo krijg je een empathisch kind
Kort

Zo krijg je een empathisch kind

Ontwikkeling Het is een enorme ontwikkelingsmijlpaal voor een kind: wanneer het beseft dat alle mensen een eigen gedachte- en gevo...
Waarom Hillary niet boos mag worden
Interview

Waarom Hillary niet boos mag worden

Ze maakt een goede kans om als winnaar uit de Amerikaanse voorverkiezingen te komen. Maar in die strijd zal Hillary Clinton behend...
Narcistisch maar toch empathisch?
Advies

Narcistisch maar toch empathisch?

Ik heb narcistische trekjes en voel geen empathie voor anderen. Kan ik leren om empathisch te zijn?
5463